Column 12: Wij weten plaats noch tijd

Hans Koppen

Ik citeer uit de Bijbel, uit de Openbaringen van Johannes:

‘En ik zag, toen Hij het zesde zegel opende, en daar geschiedde een grote aardbeving en de zon werd zwart als een haren zak en de maan werd geheel als bloed. En de sterren des hemels vielen op de aarde, gelijk een vijgenboom zijn wintervijgen laat vallen wanneer hij door een harde wind geschud wordt. En de hemel week terug als een boekrol die wordt opgerold, en alle berg en eiland werd van zijn plaats gerukt. En de koningen der aarde, en de groten, en de oversten over duizend, en de rijken, en de machtigen, en iedere slaaf en vrije verborgen zich in de holen en de rotsen der bergen; en zij zeiden tot de bergen en tot de rotsen: valt op ons en verbergt ons voor het aangezicht van Hem, die gezeten is op de troon, en voor de toorn van het Lam; want de grote dag van hun toorn is gekomen en wie kan dan bestaan?’ (6:12 -17).

‘En aldus zag ik in dit gezicht de paarden en hen die erop gezeten waren: zij hadden rossige en blauwe en zwavelkleurige harnassen, en de koppen der paarden waren als leeuwenkoppen, en uit hun bek kwam vuur en rook en zwavel. Door deze drie plagen werd het derde deel van de mensen gedood: door het vuur en de rook en de zwavel die uit hun bek kwamen.’(Openb. 9:17– 19).

Wat een grandioze taal, naar literaire stijl én onderwerp! De Bijbel is niet zuinig met dood en sterven, en de plaatsen waar de dood in de Bijbel zijn opwachting maakt zijn legio. Goed te lokaliseren zijn De Rode Zee waarin duizenden Egyptenaren verdronken (Exodus 13:17-14:31), Golgotha, de plek waar Jezus stierf (Marcus 15: 22-23), de van de kaart geveegde steden Sodom en Gomorra (Genesis 18:16-19:29), Bethlehem waar de kindermoord plaatsvond (Mattheus 2:16), en zo zijn er nog véél meer plekken aan te wijzen. Maar in de letterlijk apocalyptische passages van Johannes hierboven, vol duistere doem en dreiging, zijn plaats en tijd van de dood onbepaald. Iedereen, ook u en ik, kunnen door vuur, rook en zwavel geraakt worden. En dát maakt voor ons de dood nog ongewisser. Wannéér wij hem zullen ontmoeten weten we niet, en wáár ook niet. De dood zal ons overvallen als een dief in de nacht. Schuilen, diep in de aarde, zal ons niet helpen. Ontlopen evenmin.

Of we alleen sterven, of met velen tegelijk – op ieder moment van de dag immers galopperen er paarden met leeuwenkoppen, en rampen zijn van alle tijden – dat is eigenlijk niet zo van belang. Omdat de dood kan toeslaan waar en wanneer die wil, en wij dat weten, kan iedere plek op aarde voor ons tot een plek des doods worden. Zo bezien draagt dan ook iedere plaats in de Bijbel een verwijzing in zich naar wat ons stervelingen te wachten staat. Memento mori! Gedenk te sterven!

Zoals gezegd, wij mensen hebben weet van onze sterfelijkheid. Daarin onderscheiden wij ons van het dier en van ieder ander organisme. Wie materialist is, zal niet snel in enige vorm van onsterfelijkheid geloven. Wie echter het wezenlijke van de mens in de geest of in de samenhang van lichaam en ziel ziet, zal eerder geneigd zijn een vorm van voortbestaan na onze dood te veronderstellen. Op basis van die laatste overtuiging kunnen we plaats en tijd van de dood ook vanuit andere ‘denktradities’ bekijken.

Theologisch bijvoorbeeld: de dood staat dan voor de verstoring, wellicht zelfs verbreking, van de relatie tussen de mens en zijn Schepper. De plaats van de dood is dan de plek waar die fundamentele breuk plaatsvond. Ik denk, waar het de gehele mensheid betreft, hierbij aan de uitdrijving uit het Paradijs, gelegen ergens in Eden in het ‘Oosten’ of aan de Zondvloed. Talloos zijn de plekken in de Bijbel waar de mens als individu brak met zijn God, en dus tot een living-dead werd. Denk bijvoorbeeld aan het verhaal van Kaïn en Abel, de eerste moord van de mensheid of aan het verraad van Judas in de hof van Gethsemané.

Of wat te denken van de plaats van de dood in de Joodse traditie, niet alleen omdat mateloos lijden en sterven op zo bijzondere wijze met dat volk verbonden zijn, maar ook omdat men de dood in het Joodse geloof belangrijk acht waardoor die omgeven is met symbolen en rituele handelingen die alle hun plek hebben en die tot het einde der tijden moeten hebben. Joodse graven mogen, bijvoorbeeld, nooit geruimd worden en het Kaddish, het gebed van de rouwenden, is een van de belangrijkste gebeden van het jodendom.

We kunnen de dood ook benaderen vanuit de filosofie. Sinds Plato is het probleem van de (on)sterfelijkheid van de ziel een enorme impuls geweest voor het wijsgerig denken, niet alleen over de dood maar ook over de zin van het leven. Niet voor niets spreken we van de Joods-Hellenistische denktraditie als we het hebben over het fundament onder onze ideeën over het Goede en het Kwade, over de waarde van het leven Hier en Nu, en over onze sterfelijkheid. Gelukkig is reflecteren over dood en leven plaats-, noch tijdgebonden. Het lijkt mij een mooi en rijk onderwerp voor het Filosofisch Café Sneek.

Hans Koppen

Cursus Spinoza in maart 2016!

Vanaf woensdag 9 maart a.s. drie woensdagochtenden Spinoza bij Timpaan, Oude Koemarkt 20, Sneek

De Nederlandse filosoof Spinoza staat tegenwoordig volop in de belangstelling, zowel binnen de academische filosofie als daarbuiten. Spinoza is opgenomen in de canon van de Nederlandse geschiedenis en zijn naam komt  regelmatig naar voren in debatten over de verhouding godsdienst en politiek, tolerantie en vrijheid van denken. Zijn werk is van belang voor het denken over emoties en de levenskunst. Spinoza’s tegendraadse filosofie heeft verregaande consequenties voor klassieke filosofische thema’s als ‘de vrije wil’, ‘het godsbegrip’ en ‘de relatie wijsheid en geluk’. In de drie colleges komt  het actuele belang van Spinoza’s filosofie tot uiting, een filosofie die verrassend modern is. Spinoza wijst de weg van innerlijke vrijheid, van trieste emoties naar gemoedsrust, kortom van lijden naar leiden. Terecht staat hij bekend als ‘de filosoof van de blijheid’.

cursusinformatie

college woensdag  9 maart a.s. : het begrip God en de vrije wil

college woensdag 16 maart a.s.: aard en oorsprong van de emoties

college woensdag 23 maart a.s.: de menselijke vrijheid

tijden: 09.30 tot 11.30 uur

locatie: Oude Koemarkt 20, Sneek

docent: J.(Sjaak) W.M. Kloppenburg MA, filosoof

aanmelden tot 8 maart a.s: kloppenburg@kpnplanet.nl

kosten: totaal € 25,-, inclusief koffie/thee, te voldoen bij aanmelding

maximaal 18 cursisten, plaatsing in volgorde van aanmelding

Nieuwsbrief 14, februari 2016

Een beestachtig mooie avond! 

Erno Eskens komt op 9 februari praten over ‘dierlijk en menselijk’

Hoe kijken we aan tegen ons lichaam en tegen onze dierlijkheid? Het verhaal begint bij de prehistorische cultus van de moedergodin en eindigt in onze tijd. Met Plato’s zielenwagen reizen we door de geschiedenis van het denken. Twee paarden – symbool voor onze lichamelijke en sociale driften – stuwen ons voort. De wagenmenner – ons intellect – houdt de teugels stevig in handen en zet een beschaafde levenskoers uit. Maar in de Romantiek komen de paarden in opstand en moet de wagenmenner de teugels laten vieren. De mens weigert nog langer het driftleven te beteugelen. Vanaf dat moment wordt het dier in de mens bevrijd, wat leidt tot de emancipatie van de slaaf en de vrouw. Zij werden tot dan toe vooral als dierlijke wezens gezien. In onze tijd volgt de emancipatie van het dier zelf, terwijl ook de mens zelf verder verdierlijkt. Kortom, mensen worstelen met het dierlijke in de mens en projecteren het menselijke in het dier ofwel de natuur wordt gedomesticeerd, maar blijft ijkpunt voor verantwoord gedrag.

Filosoof Erno Eskens (1964) is programmadirecteur bij de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden). Hij studeerde filosofie en politicologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In 1992 was hij betrokken bij de oprichting van Filosofie Magazine, het tijdschrift waar hij later hoofdredacteur werd.

Belangrijk: Datum 9 februari. Cultuurkwartier Sneek. Zaal open 19.30 uur, aanvang 20.00 uur. Reserveren is niet nodig, wel wordt dringend geadviseerd om op tijd aanwezig te zijn vanwege de beperkte zaalcapaciteit. Entree € 7,-

Terugblik op de lezing van Hans Achterhuis van 12 januari jl.

Vijfhonderd jaar geleden schreef Thomas More ‘Utopia’, toen een nieuw begrip dat staat voor zowel ‘eu-topia’, een goede, gelukkige plaats, als voor ‘ou-topia’, een niet-bestaande plaats. Sindsdien zijn er honderden utopieën geschreven en hebben mensen geprobeerd om utopieën te realiseren. In de twintigste eeuw kwam er ook angst voor de realisering van utopische ideeën en dat leidde tot het begrip ‘dystopie’, de beschrijving van de allerslechtste samenleving. ‘1948’ van Orwell, Noord-Korea en Islamitische Staat kwamen als voorbeelden voorbij, in een aangename gedachtewisseling die de filosofie-avond compleet maakte.

Begint een betere wereld wel echt bij jezelf?

Op 8 maart a.s. komt Thijs Lijster naar het Filosofisch Café Sneek. De wereld lijkt steeds complexer en onoverzichtelijker te worden. Hierdoor gaan we de maatschappij steeds meer zien als een buiten-wereld, waarover we op geen enkele manier controle kunnen uitoefenen. Ter compensatie zijn we geneigd om ons zowel fysiek als ideologisch af te sluiten, de blik naar binnen te keren en ons vast te klampen aan de dingen die we nog wel in de hand hebben. Als de samenleving niet meer maakbaar is, dan misschien de huiskamer nog.

Deze strategie noemt Thijs Lijster ‘de grote vlucht inwaarts’. Het is gedoemd te mislukken volgens hem. Hij ziet het als een misvatting dat ‘een betere wereld begint in jezelf’ en bovendien als een politiek gevaar om de geschiedenis te beschouwen als iets dat ons overkomt, als een lotsbestemming. Tegenover deze mythische ‘natuur-geschiedenis’ (Walter Benjamin), breekt hij een lans voor het collectieve vermogen om geschiedenis te maken. Noteer deze boeiende avond alvast in uw agenda!

Nieuwsbrief 13, december 2015

Jaar van de utopie… een lezing van Hans Achterhuis op 12 januari!

De bekende filosoof Hans Achterhuis komt dinsdag 12 januari a.s. naar Sneek en verrast ons met een primeur, namelijk  een lezing die nog niet elders is gehouden, getiteld: ‘jaar van de utopie’.

2016 is uitgeroepen tot ‘Het jaar van de utopie’. Vijfhonderd jaar geleden schreef Thomas More ‘Utopia’, waarmee hij het woord ‘utopie’ aan de woordenschat van elke moderne taal toevoegde. Dit nieuwe begrip staat zowel voor ‘eu-topia’, een goede, gelukkige plaats, als voor ‘ou-topia’, een niet-bestaande plaats.

Sinds More’s  ‘Utopia’ zijn er honderden utopieën geschreven en hebben mensen op velerlei wijze geprobeerd om utopieën te realiseren. In de twintigste eeuw kwam er echter ook angst op voor de realisering van utopische ideeën. Dan ontstaat  de ‘dystopie’, de beschrijving van niet de best mogelijke, maar de allerslechtste samenleving. ‘Heerlijke nieuw wereld’ van Huxley en ‘1948’ van Orwell staan hier model voor. In zijn lezing zal Hans Achterhuis een filosofische analyse geven van utopie en dystopie. Bijzondere aandacht zal hij besteden aan de grote utopische roman ‘De kracht van Atlantis’ van Ayn Rand, die hij zijn boek ‘De utopie van de vrije markt’ heeft besproken.

Hans Achterhuis (1942) is emeritus hoogleraar Wijsbegeerte aan de Universiteit Twente. Hij is bekend als publieke intellectueel die zich regelmatig mengt in maatschappelijke discussies. Zijn recentste boek is ‘De utopie van de vrije markt’. Hans Achterhuis behoort tot ‘de twaalf grootste denkers van Nederland’ (Vrij Nederland). De markt van welzijn en geluk (1979) is een van ‘de grote boeken van de twintigste eeuw’. Met zijn magnum opus ‘Met alle geweld’ (2008) won Achterhuis de Socrates Wisselbeker 2009. In  2011 en 2012 was Achterhuis ‘Denker des vaderlands’.

Terugblik op de lezing van Paul van Tongeren van 24 november jl.

Op 24 november jl. heeft de vermaarde filosoof uit Nijmegen het Filosofisch Café Sneek met een bezoek vereerd. Paul van Tongeren is een rustige, ongedwongen spreker die wijsgerig, verluchtigd met praktijkvoorbeelden het raadsel van de tijd ontrafelt. We lijden aan de tijd en neigen te leven in afwezige tijden en zweven aldus tussen weemoed en verlangen. Van Tongeren heeft ons een suggestie gedaan: creëer echte vrije tijd door zo af en toe even helemaal niets te moeten. Makkelijk is anders, niettemin zijn lezing zet aan tot denken én wie weet.

Nieuwsbrief 12, November 2015

Terugblik op Filosofisch Café van 6 oktober

De bekende filosoof Miriam van Reijen sprak dinsdag 6 oktober jl. in ons Filosofisch Café Sneek over de beroemde Hollandse filosoof Spinoza. Zij deed dat op de haar vertrouwde wijze: stevig, recht door zee en niet van haar stuk te brengen door forse tegenwerpingen uit de zaal. Haar verhaal wekte inspiratie én weerstand.  Dat Spinoza’s filosofie betekenis voor het denken over emoties biedt, ging er nog wel in. Maar hoe dat dan zit met bijvoorbeeld schuldgevoel, daar botsten zowaar de meningen in het gezellig en kleurrijk aangeklede filosofisch café in het Cultureel Kwartier van Sneek. Niettemin, de vijftig bezoekers bleven tot het laatst met elkaar  in gesprek en juist dat is pas echt filosofie. Niet alleen je eigen kennis en mening koesteren, maar steeds weer opnieuw toetsen aan niet vanzelfsprekende gedachten van anderen. Dank aan alle bezoekers van het Filosofisch Café Sneek en uiteraard Miriam van Reijen voor deze ontspannen en leerzame filosofische avond.                                                                                                                   Sjaak Kloppenburg

Over de weemoed    

Filosoof Paul van Tongeren komt dinsdagavond  24 november a.s. naar het Filosofisch Café Sneek Hij zal spreken over weemoed; over weemoed – en de opgave om goed te leven in een tijd die onherroepelijk verstrijkt.

Weemoed is de emotie die je achteraf – te laat dus – eraan herinnert dat de tijd onherroepelijk verstrijkt; dat de tijd waarin je had kunnen doen wat je wilde doen, verstreken is; dat je er op dat moment eigenlijk bij had moeten zijn maar dat je er niet bij was, dat je niet aanwezig was op het moment zelf. De opgave die daarmee gegeven is, bestaat erin te proberen er ‘nu’ bij te zijn. Maar hoe doe je dat, ‘bij de tijd zijn’, aanwezig zijn op het moment? Paul van Tongeren zal dat uitleggen, maar dat is gecompliceerder  dan alleen maar in het ‘nu’ aanwezig te zijn, zoals vaak wel wordt gezegd. Hoe kunnen we stil staan bij de tijd, die immers niet stil staat?

Paul van Tongeren, hoogleraar wijsgerige ethiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen, is een veelgevraagd spreker in binnen en buitenland en heeft talrijke artikelen en boeken op het terrein van de wijsgerige ethiek gepubliceerd.

Column

De nieuwe column op onze FCS-website is geschreven door Hans Koppen. Column 9

 

 

Nieuwsbrief 11, september 2015

Filosoof Miriam van Reijen komt weer naar Sneek…

images

Op dinsdagavond 6 oktober a.s. komt filosoof Miriam van Reijen weer naar ons Filosofisch Café Sneek. Van Reijen is Spinozakenner bij uitstek en heeft veel en toegankelijk over Spinoza’s Ethica geschreven. Spinoza wordt algemeen beschouwd als een moeilijk te lezen en te begrijpen filosoof. Van Reijen stelt daarentegen dat Spinoza juist een uiterst praktische filosofie waarmee iedereen zijn voordeel kan doen, heeft ontwikkeld.  Met voorbeelden uit de praktijk zal Van Reijen laten zien welke betekenis Spinoza’s ideeën voor ons in 2015 kunnen hebben in zowel ons dagelijks leven, als in organisaties en politiek. Spinoza’s filosofie is een heuse motivatietheorie, waarin hij het voornamelijk door emoties gestuurde ‘passieve’ handelen onderscheidt van het door rede en inzicht ingegeven ‘actieve’ handelen. Wie meer over Spinoza wil weten, ook als u al met zijn gedachtegoed bekend bent, mag deze avond met Miriam van Reijen niet missen. Reserveren is niet nodig, maar kom wel op tijd want vol is vol:

Locatie: Kunstencentrum Atrium (Cultuur Kwartier Sneek), Oud Kerkhof 11 Sneek.

Nieuwe Column

De nieuwe column op onze FCS-website is geschreven door Rien van der Zeijden met als titel: De lege kamer.

 

Nieuwsbrief 10, maart 2015

1-Een avond over de liefde…

Op maandagavond 13 april a.s. komt filosoof drs. Ronald Hünneman naar ons Filosofisch Café Sneek. Hünneman is docent en onderzoeker bij de studie Kunsten, Cultuur en Media van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is een vermaard en boeiend spreker over allerlei filosofische onderwerpen en hij schuwt daarbij de actualiteit niet. Het thema van de avond luidt:

Liefde… van Descartes tot Disney. 

Niemand is zomaar geboren om lief te hebben. Hoe we van anderen houden, hoe we ons met anderen verbinden en hoe we relaties aanknopen en onderhouden wordt bepaald door een lastige mix van kunsten, cultuur, sociale omstandigheden en natuur. Ronald Hünneman zal deze avond uw liefdesleven ontrafelen. Hij geeft u stof tot nadenken en een hernieuwde romantiek. Het belooft een bijzonder interessante en boeiende avond te worden. Voor verdere informatie over Hünneman zie www.liaturches.nl.

Let op: het Filosofisch Café Sneek wordt nu gehouden in het Kunstencentrum Atrium (Cultuur Kwartier Sneek), Oud Kerkhof 11, Sneek T 0515-431 400. Zaal open 19.30 uur, aanvang 20.00 uur. Entree 7 euro.  We starten om 20.00 uur, reserveren kan niet, dus kom op tijd want vol is vol.

2-Cursus ‘Stoïcijnen en Spinoza’ 

Levenskunst betekent dat er een andere weg naar wijsheid en geluk is dan alleen door schade en schande wijs te moeten worden. Volgens de stoïcijnen en Spinoza hebben wijsheid en geluk veel, zo niet alles, met elkaar te maken.
Filosofie gaat om de waarheid en dus doen we er goed aan de oorzaak van ons geluk én ongeluk bloot te leggen. De stoïcijnen, o.a. Epictetus, en Spinoza,  hebben daar fundamentele ideeën over. En als u zich afvraagt of filosoferen wel zin heeft, zie deze uitspraak van Epicurus:
‘En zeggen dat de tijd om te filosoferen nog niet aangebroken of al voorbij is, wil zoiets zeggen als dat het nog geen of niet langer tijd is voor geluk’. 
Binnenkort geeft Sjaak Kloppenburg de cursus ‘Levenskunst volgens de stoïcijnen en Spinoza’. De  cursus is inmiddels volgeboekt.  Maar heeft u, uw organisatie, sociëteit of club  belangstelling in deze of een andere filosofische cursus of inleiding, laat het hem weten (mail:  kloppenburg@kpnplanet.nl). Dinsdag 6 oktober 2015 komt Miriam van Reijen als autoriteit van Spinoza en de stoïcijnen wederom naar ons Filosofisch Café Sneek. Degenen die de cursus hebben gevolgd, kunnen nog beter de filosofie van Spinoza en de stoïcijnen op waarde schatten, de kennis verdiepen en van haar inleiding genieten.

3-Nieuwe Column

De nieuwe column op onze FCS-website is geschreven door Sjaak Kloppenburg: Het nut van filosoferen.
http://www.fcsneek.nl/maandelijkse-column

Nieuwsbrief 9, januari 2015

Uitnodiging voor het Filosofisch Café Sneek op dinsdag 10 februari 2015, 20.00 uur

Op dinsdag 10 februari a.s. om 20.00 uur houdt René Boomkens, hoogleraar Algemene Cultuurwetenschappen, Faculteit der Geesteswetenschappen, universiteit van Amsterdam, een lezing over Erfenissen van de Verlichting.

In zijn lezing analyseert Boomkens cultuur in de context van grote thema’s, zoals de publieke ruimte, kunsten, media, globalisering en de toekomst van de filosofie in de eenentwintigste eeuw. Het centrale motief in zijn inleiding is de historische spanningsverhouding tussen Verlichting en Romantiek die de afgelopen drie eeuwen de cultuurfilosofie gevormd heeft. Na de pauze kunnen de aanwezigen met René Boomkens in gesprek .

De bijeenkomst vindt plaats in de Bibliotheek Sneek, Wijde Noorderhorne 1, 8601 EA Sneek, en vangt aan om 20.00 uur. Ontvangst vanaf 19.30 uur. Entree

€ 7,00 (inclusief koffie/thee in de pauze. Fris, wijn en bier € 1,50). Vooraf aanmelden is niet mogelijk. Wel geldt: vol = vol. Enige dagen voor de bijeenkomst ontvangt u een herinneringsmailtje. U bent van harte welkom in ons Filosofisch Café.

Vooruitblik

Verder is in het Filosofisch Café Sneek de volgende bijeenkomst geprogrammeerd: maandag 13 april a.s. stand-up filosoof Ronald Hünneman.

Column

De nieuwe column op onze FCS-website is van Rien van der Zeijden: ‘het kunnen horen en verdragen van mij niet welgevallige ideeën’. Klik hier om de column te lezen.

Tot ziens in ons Filosofisch Café Sneek !

Nieuwsbrief 8, november 2014

1. Uitnodiging voor het Filosofisch Café Sneek op maandag 24 november.

Op maandagavond 24 november wordt drs. H. Apotheker, burgemeester van Súdwest-Fryslân en ervaren overheidsbestuurder, onder de titel Besturen is filosofie in actie. Over openbaar bestuur en waarden bevraagd over de morele grondslagen van het openbaar bestuur. Tijdens de bijeenkomst worden, in de vorm van een vraaggesprek tussen drs. Hayo Apotheker en Hans Koppen, vraagstukken aan de orde gesteld die te maken hebben met de morele grondslagen van het openbaar bestuur en hoe die grondslagen zich verhouden tot filosofie en levensbeschouwing. Al het besturen, zo zal blijken, grijpt uiteindelijk terug op wijsgerige inzichten en overtuigingen – vandaar ook de titel besturen is filosofie in actie. Gesproken zal worden over de vraag wat waarden zijn, welke waarden de heer Apotheker zèlf aanhangt en hoe zijn persoonlijke waarden doorwerken in zijn functie van overheidsbestuurder. Hoe gaat hij als burgemeester in concrete vraagstukken om met waarden die onderling conflicteren? Ook zal worden gesproken over waarden waar de Nederlandse overheid van uitgaat, en waarom het noodzakelijk is om die opnieuw te doordenken als we letten op de uitdagingen en ontwikkelingen waar we als samenleving voor staan. Wat betekenen, bijvoorbeeld, het integratievraagstuk, zorg voor ouderen en hulpbehoevenden, en de opkomst van de sociale media voor het lokaal bestuur? Hebben overheid en bestuurders ethische idealen wat dat aangaat, waarop zijn die gefundeerd en hoe wil men die waarmaken? Wat te denken van schaalvergroting en bedrijfsmatig werken door de overheid? Zijn burgers ‘klanten’, of is dit doorgeschoten neoliberale managementpraat? Na de pauze kunnen de aanwezigen met de heer Apotheker in discussie gaan.

De bijeenkomst vindt plaats in Bibliotheek Sneek, Wijde Noorderhorne 1, en vangt aan om 20.00 uur. Ontvangst vanaf 19.30 uur. Entree € 7,00 (inclusief koffie/thee in de pauze. Fris, wijn en bier € 1,50). Vooraf aanmelden is niet mogelijk. Wel geldt: vol = vol. Enige dagen voor de bijeenkomst ontvangt u nog een herinneringsmailtje.

 2. Filosofisch Café Sneek-cursus ‘Moderne Filosofie’

De FCS-cursus ‘moderne filosofie’ door Sjaak Kloppenburg is op 5 november van start gegaan met de maximale 25 deelnemers. Er staan zelfs nog enige geïnteresseerden op de wachtlijst. Een succes dus! Het is nog niet zeker of er een herhaling van deze cursus wordt georganiseerd. Sjaak zal het te zijner tijd laten weten.

3. Werkgroep Filosofisch Café Sneek

Onze oproep in de vorige Nieuwsbrief om de FCS-organisatie te komen versterken heeft resultaat gehad. Verscheidene belangstellenden hebben gereageerd. Daar zijn wij heel blij mee. Zij zullen gaan participeren in de nieuwe Werkgroep Filosofisch Café Sneek. Sinds het FCS in april 2013 zijn deuren opende bezochten gewoonlijk zo’n 50 tot 60 mensen, met 110 bezoekers als uitschieter, de FCS bijeenkomsten. Nu het FCS kennelijk een eigen plaatsje in het culturele leven van Súdwest-Fryslân heeft verworven eindigt de experimenteer- en opbouwperiode van het Café. Hans Koppen stapt daarom per 1 december a.s. uit de organisatie. Voor inhoudelijke activiteiten blijft hij desgewenst beschikbaar (zie item 4). Medeorganisator Sjaak Kloppenburg gaat samen met de Werkgroep verder met de uitbouw van het FCS. Informatie over de personele samenstelling van de Werkgroep en de taakverdeling daarbinnen volgt.

4. Filosofisch Café Sneek-cursus ‘Het ervaren van ruimte, plaats en tijd’

(Herhaalde aankondiging, laatste kans om in te schrijven!) Wat is ruimte, wat is (een) plaats en wat is tijd? Hoe beleven wij die verschijnselen? Zonder besef van die fenomenen kunnen we als mens niet leven. Aan wat wij via onze zintuigen van onze omgeving ervaren kennen wij een eigen betekenis toe, die echter sterk cultureel bepaald is. De filosofie helpt ons om onze ervaringen met tijd en ruimte te begrijpen. In maart 2015 houdt dr. Hans Koppen een cursus van twee bijeenkomsten over het onderwerp ‘Het ervaren van ruimte, plaats en tijd’. Centraal staan lezing en bespreking van tekstfragmenten die in de vorm van een reader vooraf ter beschikking zullen worden gesteld. Onder meer komen aan de orde de gedachten van de Duitse filosoof Martin Heidegger (1889-1976) over ruimte, de denkbeelden van de Amerikaanse geograaf Yi-Fu Tuan (1930) over plaatsen en wat plaatsen voor mensen kunnen betekenen, en de inzichten van de Franse filosoof Henri Bergson (1859-1941) over het ervaren van de tijd. De bijeenkomsten worden gehouden op de donderdagen 12 en 26 maart 2015 van 9.30 – 11.00 uur in De Poort, Oude Koemarkt 20, 8601EK te Sneek. De kosten bedragen € 12,50 voor de twee bijeenkomsten (incl. reader). Het minimum aantal deelnemers is 8, het maximum 15. Graag aanmelden door vóór 1 december 2014 een mailtje met naam, postadres en telefoonnummer te zenden naar filosofischcafesneek@gmail.com .

5. Column

De nieuwe column op onze FCS-website, Over de heersende en de dienende waarheid, is dit keer geschreven door Hans Koppen. Klik hier voor de column

6. Vooruitblik

Voor de rest van het seizoen 2014 – 2015 zijn in het Filosofisch Café Sneek de volgende bijeenkomsten geprogrammeerd:

– dinsdag 10 februari 2015: prof. dr. René Boomkens (filosoof, Universiteit van Amsterdam), ‘Erfenissen van de Verlichting’.

– maandag 13 april 2015: Stand-up filosoof Ronald Hünneman.

7. Verwijderen emailadres?

Stelt u geen prijs meer op toezending van onze Nieuwsbrieven en wilt u dat uw mailadres verwijderd wordt uit het adressenbestand van Filosofisch Café Sneek? Dan graag even een mailtje met die wens naar filosofischcafesneek@gmail.com , en we vallen u niet meer lastig.

Tot ziens in het Filosofisch Café Sneek!

Hans Koppen en Sjaak Kloppenburg

Organisatoren Filosofisch Café Sneek filosofischcafesneek@gmail.com

Bezoekt regelmatig www.fcsneek.nl

 

 

Nieuwsbrief 7, september 2014

Uitnodiging Filosofisch Café Sneek, dinsdag 7 oktober

Op dinsdag 7 oktober houdt verpleeghuisarts en filosoof Bert Keizer een lezing over zijn boek Tumult bij de uitgang met als titel: “Lijden, lachen en denken rond het graf”

‘Het ergert mij dat ik nergens heen ga na de dood, terwijl me dat wel was toegezegd’, zegt Bert Keizer. Sinds zijn eerste boek Het refrein is Hein is Bert Keizer zelf een flink eind opgeschoven richting graf, maar dat weerhoudt hem er niet van zo getrouw mogelijk verslag te doen van wat we allemaal denken, hopen, vrezen, overwegen en idioot vinden rond de sterfelijkheid van de mens. In zijn werk als verpleeghuisarts ontmoet hij dagelijks patiënten, collega’s, zieken, filosofen, verpleegkundigen, schrijvers, dichters, doodgravers, warhoofden, predikers, wijzen en een enkele schurk. Het verlossende van Tumult bij de uitgang is dat Keizer ondanks de ernst van zijn thema nooit vergeet te lachen. Hoewel we onze uiteindelijke bestemming, de dood, als een loden kogel met ons mee slepen, vindt hij enige opluchting in de gedachte dat we zonder dit blok aan ons been zouden wegzweven in betekenisloosheid. Op even komische als stijlvolle wijze blijft Keizer doordrongen van het besef dat onze sterfelijkheid het beste medicijn is om het leven draaglijk te houden.

Bert Keizer (1947) is arts, filosoof en schrijver. Vanaf 1968 studeerde hij eerst filosofie in Engeland, later geneeskunde in Amsterdam. Hij werkt als verpleeghuisarts. In 1994 bracht hij zijn eerste boek uit onder de titel ‘Het refrein is Hein’, verder publiceerde hij essays en filosofisch en medisch georiënteerde boeken. Bert Keizer schrijft voor het artsenblad Medisch Contact en voor Trouw.

De bijeenkomst vindt plaats in Bibliotheek Sneek, Wijde Noorderhorne 1, en vangt aan om 20.00 uur. Ontvangst vanaf 19.30 uur. Entree € 7,00 (inclusief koffie/thee in de pauze. Fris, wijn en bier € 1,50). Vooraf aanmelden is niet mogelijk. Wel geldt: vol = vol. Enige dagen voor de bijeenkomst ontvangt u nog een herinneringsmailtje.

Versterking organisatie Filosofisch Café Sneek

De organisatoren van het Filosofisch Café zouden graag in contact komen met mensen die verantwoordelijkheid willen dragen voor de organisatie van het Filosofisch Café Sneek. U hoeft geen filosoof te zijn, bereidheid om organisatorisch en bestuurlijk de handen uit de mouwen te steken is voldoende. Wie wil zich inzetten om met een betrokken en enthousiast ploegje mensen het Filosofisch Café Sneek verder uit te bouwen? Neem voor informatie en/of aanmelding s.v.p. contact op met Sjaak Kloppenburg (kloppenburg@kpnplanet.nl; 0513-411907)

Filosofisch Café Sneek-cursus ‘Moderne Filosofie’

De aangekondigde cursus ‘moderne filosofie’ door Sjaak Kloppenburg zal worden gehouden op de woensdagen 5, 12, 19 en 26 november a.s. van 9.30 uur tot 11.30 uur in het fraaie gebouw van Poort 20, Oude Koemarkt 20 in Sneek. De cursus bouwt voort op de introductiecursus filosofie. We maken kennis met de meer recentere stromingen en gaan in op de actualiteit van ons bestaan. Dit betekent dat thema’s als vrijheid, verantwoordelijkheid, ethiek, moraal en communicatie aan de orde komen. Filosofen als Friedrich Nietzsche, Ludwig Wittgenstein, Jean-Paul Sartre, Jürgen Habermas, Hannah Arendt, Charles Taylor, Martha Nussbaum en Peter Sloterdijk passeren de revue. Kosten van de gehele cursus (vier bijeenkomsten) bedragen € 20 per persoon. Het accent ligt op wat de filosofie voor ons in het dagelijks leven kan betekenen en dus zal de stof niet abstract/academisch wordt aangeboden, wel concreet en specifiek. Voor degenen die zich vooraf of achteraf verder willen verdiepen in de te behandelen filosofische stof, wordt het boek ‘Filosofen van deze tijd’ van Maarten Doorman & Heleen Pott (ISBN 90-351-2108-2) aangeraden. Voor de cursus is het lezen van dit boek geen noodzaak. Er zijn nog slechts enkele plaatsen beschikbaar. Aanmelden voor 1 oktober a.s. via een mail met naam en telefoonnummer naar filosofischcafesneek@gmail.com

Filosofisch Café Sneek-cursus ‘Het ervaren van ruimte, plaats en tijd’

Wat is ruimte, wat is (een) plaats en wat is tijd? Hoe beleven wij die verschijnselen? Zonder besef van die fenomenen kunnen we als mens niet leven. Aan wat wij via onze zintuigen van onze omgeving ervaren kennen wij een eigen betekenis toe, die echter sterk cultureel bepaald is. De filosofie helpt ons om onze ervaringen met tijd en ruimte te begrijpen. In maart 2015 houdt dr. Hans Koppen een cursus van twee bijeenkomsten over het onderwerp ‘Het ervaren van ruimte, plaats en tijd’. Centraal staan lezing en bespreking van tekstfragmenten die in de vorm van een reader vooraf ter beschikking zullen worden gesteld. Onder meer komen aan de orde de gedachten van de Duitse filosoof Martin Heidegger (1889-1976) over ruimte, de denkbeelden van de Amerikaanse geograaf Yi-Fu Tuan (1930) over plaatsen en wat plaatsen voor mensen kunnen betekenen, en de inzichten van de Franse filosoof Henri Bergson (1859-1941) over het ervaren van de tijd. De bijeenkomsten worden gehouden op de donderdagen 12 en 26 maart 2015 van 9.30 – 11.00 uur in De Poort, Oude Koemarkt 20, 8601EK te Sneek. De kosten bedragen € 12,50 voor de twee bijeenkomsten (incl. reader). Het minimum aantal deelnemers is 8, het maximum 15. Graag aanmelden door vóór 1 december 2014 een mailtje met naam, postadres en telefoonnummer te zenden naar filosofischcafesneek@gmail.com .

Vooruitblik

Voor de rest van het seizoen 2014 – 2015 zijn in het Filosofisch Café Sneek voorlopig de volgende bijeenkomsten geprogrammeerd: – maandag (!) 24 november: interview en discussie met drs. Hayo Apotheker, overheidsbestuurder en eerste burger van de gemeente Súdwest-Fryslân over het thema: ‘Besturen is filosofie in actie. Over openbaar bestuur en waarden.’ – dinsdag 10 februari 2015: prof. dr. R. Boomkens (Filosoof, Universiteit van Amsterdam). – maandag 13 april 2015: Stand-up filosoof Ronald Hünneman.

Website en column

De website (www.fcsneek.nl) is weer bijgewerkt. De nieuwe column is geschreven door Sjaak Kloppenburg.

Tot ziens in het Filosofisch Café Sneek!

Hans Koppen en Sjaak Kloppenburg Organisatoren Filosofisch Café Sneek filosofischcafesneek@gmail.com